[Mua tour du lịch] Nếu có dịp về Nam Định, du khách vẫn bắt gặp đâu đó hình ảnh Phố cổ Nam Định giữa những đổi thay của thành phố văn hóa đặc trưng vùng Nam sông Hồng xưa tại Thành phố Nam Định.

Giới thiệu và vị trí khu phố cổ Nam Định

Không chỉ có 36 phố hàng như ở Hà Nội, theo các nhà nghiên cứu thì xưa Thành Nam có tới 35/38 phố Hàng cùng 4 phố Bến, 4 phố Cửa nức tiếng sầm uất một thời.

Phố cổ Nam Định (hay còn gòi là phổ cổ Thành Nam) là các phố nằm ở phía đông và phía nam thành. Phần lớn Phố cổ Nam Định mang tên của mặt hàng dân phố ấy buôn bán và sản xuất. Chỉ có một số phố cổ ở ven sông Đào mang tên bến thuyền chuyên chở hàng hoá, có 3 phố mang tên của cửa thành trong bốn cửa thành như đã thống kê ở trên. Còn lại các phố như: Trần Hưng Đạo (Paul Ber), Phạm Hồng Thái (Rue Duval de Ste Claire), Trần Quốc Toản (Avenue Brière L Isle), Trần Phú (Avenue Clémenceau), Hà Huy Tập (Rue de L Hopital), Hoàng Hoa Thám (Boulevard Galliéni), Máy Tơ (Rue Francis Garnier)… là các phố do Pháp lập ra sau khi bạt thành lấp hào đặt tên theo Pháp ngữ (lấy tên danh nhân, quốc gia hay địa danh), những phố này chúng tôi không kê biên là phố cổ.

Bản đồ TP Nam Định xưa

Bản đồ TP Nam Định xưa

Một số phố cổ ở Nam Định đã bị dịch sang Pháp ngữ như: Hàng Đồng thành Cuivre, Hàng Sắt thành Rue du Fer, hay đặt tên Pháp ngữ như: Hàng Nồi thành Rue Pari, Hàng Cau thành Jules Ferry… Như vậy thành Nam có 35 phố cổ gọi theo mặt hàng sản xuất, buôn bán, 4 phố gọi theo bến sông, 1 phố gọi tên Bờ Sông (Comession Lamothe), 3 phố gọi theo cửa thành cùng với phố Cửa Trường (Pháp đặt tên là Formose), ngõ cổ Văn Nhân (dịch là: Ruelle des Lettrés) và Hàng Kẹo thành 45 phố cổ. Kỷ niệm 750 (1262-2012) Thien Trương – Nam Định thành phố đã lên tới 212 đường phố.

Video giới thiệu Nam Định xưa từ Nam 1883 - 1953

Bản đồ thành phố tỉnh Nam Định do Hăng-ri Ri-vi-e (Henri-Rivière) vẽ sau khi quân Pháp chiếm đóng Nam Định năm 1883 cho thấy phố cổ Nam Định này đến trước cuối thế kỷ 19 đã có một hệ thống đường phố ngang dọc. Thời kỳ này thành phố đã có hơn một vạn dân. Từ Vị Xuyên đến Năng Tĩnh, từ Cửa Nam trải qua Cửa Đông đến Cửa Tây có 12 phố, ba chợ họp đông vui: chợ Rồng, chợ Phượng, chợ Hoàng”.12 phố là:
1. Phố Vị Xuyên: Trong phố này có chợ Vị Hoàng.
2. Phố Vĩnh Lại sau đổi là Vĩnh Thuận (gồm Hàng Nâu, Hàng Bát, Hàng Mâm, sang phố Hàn Thuyên, Hàng Cấp hiện nay).
3. Phố Đỗ Xá: (phố Hàng Song dưới Hàng Sắt trên hiện nay).
4. Phố Đồng Lạc: (Phố Hàng Đồng, Hàng Giấy, Vải Màn, Hàng Rượu… hiện nay).
5. Phố Hai Cơ: (có 2 cơ lính đóng) có chợ Rồng (khu vự phố Lý Thường Kiệt hiện nay).
6. Phố Cửa Bắc (phía bến ô tô).
7. Phố Vĩnh Ninh: Trong phố này có hội quán Triều Châu – Phúc Kiến của người Hoa, sở giám thành (phố Hàng Sắt dưới, phố Bến Ngự).
8. Phố Yên Lạc: Trong phố này có Hội quán Quảng Đông – Nhà thờ cao nhất, trước cửa có ba chữ “Đăng đạo ngạn” (Hàng Sũ, Hàng Đàn, phố Trần Hưng Đạo từ phía rạp Bình Minh trở xuống).
9. Phố Đông Thành: Phố Lê Hồng Phong kéo dài ra phía phố Trần Hưng Đạo.’
10. Phố Tả Trường (phố Cửa Trường, Cửa Nam…).
11. Phố Định Tĩnh: Trong phố có chợ Phượng (phố Bến Gỗ “dưới Bến Ngự, chợ Đò Chè”).
12. Phố Năng Tĩnh: Có bến đò Bái, đò Quan. Bờ sông có miếu thờ Quan Công sau sửa lại làm đền Võ Miếu của tỉnh.

Ảnh Phố cổ Nam Định - Một góc kiến trúc trường tiểu học Nguyễn Văn Cừ

Ở Nam Định có 35/38 phố Hàng, 4 phố Bến , 4 phố Cửa (phố cổ) trong các phố trước cách mạng. Về các phố cổ xưa dân phố buôn bán, sản xuất mặt hàng gì thì phố mang tên mặt hàng đó. Trên một đường phố dài có thể có nhiều Phố Hàng... Ở đây không sắp xếp tên các phố hàng theo vần chữ cái, mà theo từng đường phố để tiện theo dõi.

Tên các phố cổ Nam Định theo mặt hàng buôn bán

1. Hàng Cót (nay thuộc phố Vị Xuyên)
2. Hàng Nâu. (nay thuộc Minh Khai)
3. Hàng Bát(nay thuộc Minh Khai)
4. Hàng Mâm (nay thuộc Minh Khai)
5. Hàng Song (nay thuộc Minh Khai)
6. Hàng Kẹo(phố chợ Diêm Hồng)
7. Hàng Sắt (nay là Hàng Sắt)
8. Hàng Cấp (nay là Hàng Cấp)
9. Hàng Tiện(nay là Hàng Tiện)
10. Hàng Quỳ (nay thuộc Hàng Tiện)
11. Hàng Khay (nay thuộc Hàng Tiện)
12. Hàng Nón (nay thuộc Hàng Tiện)
13. Hàng Đồng (nay là Hàng Đồng)
14. Hàng Đường(nay thuộc Hàng Đồng)
15. Hàng Màn (nay thuộcHai Bà Trưng)
16. Hàng Rượu (nay thuộc Hai Bà Trưng)
17. Hàng Thêu(nay thuộc Hai Bà Trưng)
18. Hàng Thiếc (nay thuộc Hai Bà Trưng)
19. Hàng Đàn(nay thuộc Hai Bà Trưng)
20. Hàng Thùng (nay là Bắc Ninh)
21. Hàng Giầy(nay là Bắc Ninh)
22. Hàng Mành(nay là Bắc Ninh)
23. Hàng Cầm(nay là Bắc Ninh)
24. Hàng Ghế (nay là Phan Đình Phùng)
25. Hàng Sũ (nay là Phan Đình Phùng)
26. Hàng Mã (nay thuộc Hoàng Văn Thụ)
27. Hàng Mũ.(nay thuộc Hoàng Văn Thụ)
28. Hàng Giấy(nay thuộc Hoàng Văn Thụ)
29. Hàng Dầu(nay thuộc Hoàng Văn Thụ)
30. Hàng Thao.(nay là Hàng Thao)
31. Hàng Nồi(nay là Nguyễn ThiệnThuật)
32. Hàng Cau (nay là Hàng Cau )
33. Hàng Bột(nay là ngõ Hoàng Ngân)
34. Hàng Mắm - Móng Cáy (Lý Thường Kiệt)
35. Hàng Gà(nhập vào phố Móng Káy)
Các phố Hàngnằm xen kẽ trong phố khác
36. Hàng Lọng (nay ở Hoàng Văn Thụ)
37. Hàng Trống (nay ở Lê Hồng Phong
38. Hàng Bạc (xen kẽ ởvới Hàng Rượu)

Các Phố Bến ven bờ sông Đào ở Nam Định

39. Bến ThócHarmand(nay là Bến Thóc)
40. Bến CủiChampeaux(nay là Ngô Quyền)
41. Bến GỗEtats-Unis(nay là Phan Chu Trinh)
42. Bến NgựPiqueaux de Behaine (nay Bến Ngự)
43. Bờ SôngQuai Lamothe (nay là Trần Nhân Tông)
Phố từ các cửa thành Nam đi ra
44. Cửa Đông (nay là Lê Hồng Phong)
45. Cửa Nam(nay là Tô Hiệu)
46. Cửa Bắc(nay là Thành Chung)
47. Cửa Trường (nay là Cửa Trường)
48. Ngõ cổ Văn Nhân (nay: ngõ Văn Nhân)

***
Từ sau khi lập chính phủ Đông Dương 1890 người Pháp ở Nam Định tách lãnh thổ hành chính thành phố Nam Định ra khỏi huyện Mỹ Lộc. Tổ chức thành 12 phố rồi đặt lại tên các đường phố.
1921 lập thành phố quy hoạch thành 10 khu phố với bốn chục phố theo hướng :
1. Đặt tên mới cho phố cũ trong khu vực phố cổ Nam Định
(như: Hàng Tiện, Hàng Cấp là: H.Rivière, Bến Thóc là Harmandv.v.…………..
2. Dịch sang Pháp ngữ một số tên phố cổ
(như Hàng Đồng, Hàng Đường là Rue du Cuivre, Văn Nhân thànhRuelle des Lettrés)v.v..
3 . Lập thêm phố mới sau khi bạt thành lấp hào
như:
- Avenue Clémenceau(nay Trần Phú)
- Boulevard Galliéni (nay:Hoàng Hoa Thám)
- Rue Francis Garnier(nay: Máy Tơ )
- Avenue Brière L lsle (nay: Trần Quốc Toản)
- Boulevard Paul Berd (nay:Trần Hưng Đạo)

 

Nếu cần thêm thông tin du lịch hoặc sự trợ giúp vui lòng chat trực tuyến tại website của Du lịch S Việt Nam hoặc Mobile/Zalo/Viber/Whatsapp/Facebook số: 0911656363 (24/7)

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *