Đông Đô Quảng Hội ở Hưng Yên


Nằm trong quần thể di tích Phố Hiến được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt, Đông Đô Quảng Hội ở Hưng Yên chính là minh chứng một thời thình vượng của mảnh đất Phố Hiến. Đông Đô Quảng Hội nằm tại trung tâm của Phố Hiến xưa, nay thuộc thôn Mậu Dương, Phường Hồng Châu, thành phố Hưng Yên. Đây là Hội quán của người Hoa và là nơi thờ Tam Thánh – là những vị thần mang đến cho người dân một cuộc sống no đủ, hạnh phúc, tránh mọi bệnh tật.

Đông Đô Quảng Hội ngoài ý nghĩa là là một loại hình di tích tín ngưỡng, nó còn là hội quán cùa người Hoa. Về mặt tín ngưỡng Đông Đô Quảng Hội là nơi thờ Tam Thánh:
– Thần Thái y (thần chủ về thày thuốc)
– Thần Hoa Quang (thần chủ về dạy bách nghệ)
– Thần Nông (thần chủ về dạy dân làm ruộng, chăn nuôi, trồng trọt)

Đông Đô Quảng Hội được xây dựng năm 1590 trên một khu đất rộng đẹp, thiết kế theo kiểu chữ Nhị (ngày nay chỉ còn toà hậu cung thờ tam Thánh). Toàn bộ nguyên vật liệu, đồ tế khí… được vận chuyển từ Quảng Đông, Quảng Tây và Phúc Kiến sang bằ

Kiến trúc của Đông Đô Quảng Hội ở Hưng Yên

Theo như truyền ngôn của nhân dân địa phương thì Đông Đô Quảng Hội được những người Hoa ở Phố Hiến xây dựng lên từ thế kỷ XVII. Hầu hết vật liệu để xây dựng công trình được chở từ Phúc Kiến (Trung Quốc) sang. Trước kia kiến trúc gồm có hai toà theo kiểu chữ nhị, ngày nay chỉ còn một toà: bên ngoài là cổng rồi đến sân và hai nhà hội quán quay mặt vào sân, cuối cùng là nhà thờ – kiến trúc lớn nhất của di tích.

Cổng của Đông Đô Quảng Hội gồm 3 gian, dài 11,5m, rộng 5,7m, cao 3,5m mái lợp ngói vây cá. Kết cấu bộ vì theo kiểu giá chiêng, cột cái có xà đỡ câu đầu, con đấu kê chồng tam cấp giữa những đấu có dải lá hoá theo kiểu hình vành khuyên, vừa là trang trí, vừa tạo thế vững chắc cho trụ. Đặc điểm của kiến trúc bộ vì ở đây là các đấu nhô hẳn đầu ra, cái đấu mang bóng dáng của đấu củng, gần như biểu tượng của đầu con dê (tượng trưng cho quỷ vương), trong trường hợp này nó như nói lên sự quy y của thế giới tà ám đối với thần linh. Cửa lớn có hai cánh được viền khung, mỗi cánh rộng 1,5m, cao 2,5m, phía trên có bức đại tự “Đông Đô Quảng Hội“.

Tiếp đến qua một sân gạch là đến ba gian hội quán, do bị dột nát hư hỏng nặng, nên năm 1975 đã được dỡ vào tu sửa cung thờ trong. Nơi đây vốn là nơi tụ họp, gặp mặt của các chủ buôn và các dòng họ người Hoa ở Phố Hiến để bàn về các việc liên quan.
Cuối cùng là hậu cung. Phía trên cửa chính hậu cung là đại tự được đắp nổi: “Tam Thánh Đế”, bên ngoài hiên còn có hai bia đá:
– Bia 1 đề ” Ngũ phủ trùng kiến hội quán bi ký”, niên hiệu Long Phi tháng 8 năm Nhâm Tuất.
– Bia 2 đề “Trùng kiến Đông Đô Quảng Hội bi ký”, niên hiệu tháng 10 năm Quý Mão.

Nội dung của hai tấm bia này kể về việc trùng tu, tôn tạo hội quán và ghi tên những người đã góp công tu sửa.
Hậu cung gồm ba gian, gian chính điện để cửa bức bàn (4 bộ), phía trên cham lộng, dưới lồng ván kín. hai gian bên để cửa sổ vuông, ở giữa có chữ “thọ” hình tròn, xung quanh có hoa lá trang trí rất đẹp theo kiểu hai con rồng chầu vào chữ “thọ” cũng như là rồng chầu mặt trời. Đây là đôi rồng được làm theo ý nghĩa biểu tượng của nghệ thuật, đó là âm dương đối đãi ở trên bầu trời mà các vân xoắn của nó tượng trưng cho sấm chớp. Chúng ta có thể nói rằng đây là những con rồng rất đẹp và hiếm có trong nghệ thuật tạo hình ở trên đất Việt.

Đông Đô Quảng Hội về đêm

Các mảng chạm ở bộ cửa giữa là những cảnh đẹp của thiên nhiên và cũng là các tích gắn liền với ý nghĩa biểu tượng: mai – điểu, trúc – tước, tùng – hạc, phượng vũ, mã phi. Ở chính giữa người ta lấy tích mai – điểu có nghĩa là: Khi bước vào đây con người nghĩ đến cái thân tâm, bởi vì “mai” là biểu hiện của sự thanh cao nhưng đồng thời cũng là biểu hiện cho tiểu vũ trụ nhân thân…, trong cái không gian này như mang tư tưởng hoà, tức là đem cái tâm cá thể hoà vào vũ trụ, rồi “trúc” biểu hiện cho quân tử, “tùng” cũng là biểu hiện cho quân tử và cho sự thanh tao; “chim phượng” mang ý nghĩa: Đầu đội công lý và đức hạnh; Mắt là mặt trời mặt trăng, lưng cõng bầu trời, cánh là gió; Đuôi là tinh tú, lông là cây cỏ, chân là đất. Bởi vậy “phượng” tượng trưng cho cả bầu trời và tượng trưng cho sinh lực của tầng trên.

Đặc biệt ở đây chúng ta nên quan tâm đến những con ngựa. Ngựa mà như có cánh, được thể hiện ở nhiều vị trí, ngựa là một linh vật của vùng đồng cỏ và khi chạy lướt đi nó như tượng trưng cho ánh sáng. Con ngựa có cánh đã được coi như cõng ánh sáng chuyển động, và khi đó nó gắn với dương khí, trong trường hợp chạy ở trên nước thì ít nhiều nó đã biểu hiện “âm dương đối đãi”.Thực ra cánh của ngựa chính là những đao lửa được mọc ra từ vai hoặc khuỷu chân của nó để nói lên sức mạnh của lửa thiêng. Trong tạo hình của người Việt Nam thì con ngựa có cánh như thế này, sớm nhất thấy ở đình Tây Đằng, vào thế kỷ XVI. Rồi người ta lại thấy nó ở chùa Bút Tháp vào giữa thế kỷ XVII, và ở trên những viên gạch ở chùa Sổ và một số nơi khác cũng vào khoảng thế kỷ XVII.

Vào trong hậu cung nơi thờ Tam thánh, chúng ta thấy kiến trúc ở đây được làm theo kiểu giá chiêng chồng rường con nhị. Các dấu vết hiện nay trên bộ vì cho thấy đây là sản phẩm được tu bổ vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX.

Ở chính giữa gian thờ phía ngoài đặt hai hương án, là những sản phẩm có niên đại muộn từ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, nhưng vẫn mang phong cách cổ truyền. Tiếp theo phía trong là cỗ khám sơn son thiếp vàng lồng kính đặt ba pho tượng Tam thánh, trên có bức đại tự “Nam Thiên Đế Tụ”.

Đối với di tích này, chúng ta cũng nên hiểu rằng, dù người Trung Hoa sang đây buôn bán và xây dựng một quê hương mới, song họ cũng không quên mang theo những thần linh gốc của mình để luôn nhắc nhở với nhau rằng đừng quên gốc. Tuy nhiên, trong di tích này, ngoài các vị thần linh, thì nhiều nét chạm trổ trên đồ thờ đều đã theo phong cách Việt Nam, như trên khám của ba vị thần tối thượng là một ví dụ cụ thể. Đó là hình tượng rồng và hình chữ triện hoá thân thành rồng chầu hổ phù ở các bức y môn (Trong hình thức này chúng ta hiểu đó là rồng chầu mặt trăng: “Lưỡng long chầu nguyệt”). Những đường nét chạm trổ, với các văn triện ấy, đã đạt được giá trị nghệ thuật tương đối cao và có ý thức.

Liền kề với Đông Đô Quảng Hội là Thiên Hậu Cung – đây cũng là một loại hình di tích tín ngưỡng của người Hoa và cũng được xây dựng cùng thời với Đông Đô Quảng Hội. Hai di tích Đông Đô Quảng Hội và Thiên Hậu Cung nhìn từ bên ngoài là hai di tích riêng biệt, vì đều có cổng riêng. Song, khi vào bên trong, thì hai di tích này lại được thông nhau, hợp thành một cụm di tích thống nhất. Tuy nhiên ở đây chúng tôi chỉ đi vào tìm hiểu Đông Đô Quảng Hội còn đối với loại hình di tích Thiên Hậu Cung chúng tôi sẽ tập trung tìm hiểu ở đền “Thiên Hậu” hiện nay nằm ở đường Trưng Trắc, phường Quang Trung, nơi đây trước kia cũng vốn là nơi cư ngụ của người Hoa ở Phố Hiến, gọi là Bắc Hoà thượng phố hay phố Khách.

Đặc biệt Đông Đô Quảng Hội còn lưu giữ nhiều đồ tế tự quý hiếm như: bát hương men Lam Ngọc thời càn Long, chiếc đèn Đồng thế Kỉ 17 do người Đức sản xuất, bộ đồ thờ ngũ sự bằng đồng thau, đều đem từ Trung Quốc sang.

Hàng năm lễ dâng hương, tế lế và lễ hội được tổ chức vào ngày 10 tháng 10 âm lịch hàng năm. Đến Đông Đô Quảng Hội du khách như được tìm về Phố Hiến sầm uất một thời, được trải nghiệm những nét độc đáo trong kiến trúc của di tích cũng như hiểu thêm về văn hóa, nét sinh hoạt của người dân Phố Hiến xưa.

Nguồn: Phố Hiến Plus


Tiện ích đặt phòng trực tuyến giá rẻ

Quý khách chỉ cần Gõ địa điểm đến/ tên khách sạn, chọn ngày đến - ngày đi và tìm tại cửa sổ tìm kiếm bên dưới này. Hoặc chọn các điểm đến phổ biến như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Đà Lạt, Nha Trang...để xem ngay các ưu đãi

Booking.com

Đặt phòng qua công ty lữ hành

Quý khách có thể gửi yêu cầu cho chúng tôi qua các tiện ích trên website hoặc ĐT/Zalo/Viber/Whatsapp/FB số: 0911656363 để đặt phòng số lượng lớn với giá ưu đãi cho đoàn với số lượng trên 5 phòng

Dịch vụ đăng ký set up, đào tạo vận hành về OTA

Hãy liên hệ với chúng tôi để gia tăng cơ hội cho chính doanh nghiệp của Bạn. Xem thêm: Các dịch vụ của chúng tôi

Tư vấn set up Beer Club

Quý khách vui lòng liên hệ với Mr. Nam Huỳnh 093.868.5928/ 0354.675074 để được tư vấn hỗ trợ thông tin về Set up Khách sạn, nhà hàng, quán Cà phê, cửa hàng đồ ăn nhanh, Beer club, Quán Bar...

Để lại bình luận

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Nhóm: