Close

Gỏi sá sùng – Đặc sản Quảng Ninh

Chia sẻ

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email

Từ lâu, sá sùng đã nức tiếng là đặc sản thượng hạng trong các loại hải sản ở Quảng Ninh. Nhiều thực khách sành ăn vốn đã quen với sá sùng khô nướng uống bia, sá sùng sào, sá sùng nấu canh lá lốt… Thế nhưng, gỏi sá sùng – gỏi làm từ thứ được ví như “vàng trong cát” thì chắc hẳn lạ và chưa nhiều người biết tới.

Sá sùng còn gọi là trùng biển hay sâu cát, là loại đặc sản có nhiều ở Quảng Ninh cũng như các địa phương khác như: Hải Phòng, Cần Giờ (TP Hồ Chí Minh), Côn Đảo (Bà Rịa – Vũng Tàu)… Sá sùng sống trong hang sâu, dưới cát, có màu nâu đỏ, dài từ 10-15cm, trên mình có những sợi vân nhỏ li ti. Tại Quảng Ninh, sá sùng có nhiều ở Hải Hà, Móng Cái. Thế nhưng, sá sùng ở các xã đảo Quạn Lạn, Minh Châu của Vân Đồn là ngon và nức tiếng hơn cả bởi con to, dày mình, trắng đẹp.

Sá sùng nổi tiếng là vậy, thế nhưng ở đảo đa phần dân câu biết tới đặc sản này là từ “mồi”. Theo lời kể của những lão ngư gắn bó với đảo, mồi hay còn được dân địa phương gọi là địa sâm hay giun biển. Cơ thể loài giun biển này dai, có vị ngọt, mùi hải sản đặc trưng hấp dẫn. Vì thế mà từ xưa, dân thuyền chài đã biết dùng sá sùng làm mồi câu, cái tên “con mồi” cũng xuất phát từ đó.

Không ai biết “mồi” có từ bao giờ, chỉ biết rằng từ nhỏ khi sinh ra đã thấy ông, bà, cha, mẹ đi câu gọi là “mồi”. “Mồi” ở Minh Châu gắn liền với những bãi, chương cát trắng, rộng lớn nhô lên từ lòng biển… được bồi đắp bao đời, kéo dài từ Cồn Trụi tới Vân Hải, đoạn giáp xã Quan Lạn. Có lẽ vì môi trường sống lý tưởng này mà sá sùng Minh Châu sinh sản rất nhanh, chất lượng thượng hạng, thơm ngọt, dày, trắng, đắt nhất trong những loại sá sùng ở khắp mọi nơi. Cũng vì thế mà có chuyện nhiều nhà khoa học, thủy sản đã tới đây nghiên cứu về môi trường sống, tìm cách nhân giống, đưa loài hải sản quý như vàng ròng này về vùng biển khác đều không thành công.

Sá sùng có thể đào được gần như quanh năm, nhưng để đào được không hề đơn giản, phải có nghề, nhanh mắt, nhanh tay và khỏe. Thường thì cũng chỉ dễ đào được mồi khi nước ròng, tức lúc thủy triều xuống và đào được 12-14 ngày/tháng.

Ở đảo, những ngày cuối thu, nhiều người đang tranh thủ đánh bắt sá sùng để chuẩn bị phơi khô, bán làm quà rất đắt khách dịp cuối năm. Vào đông, sá sùng thường lặn sâu xuống cát khi trời trở lạnh…

Sá sùng Minh Châu được coi là đặc sản đầu bảng, chế biến nhiều món ăn ngon, đặc biệt là gỏi. Chế biến gỏi sá sùng không khó. Sá sùng tươi đem về, lựa con to, rửa nhiều lần cho sạch cát. Cần rửa qua nước muối nhạt rồi ướp qua lớp đá lạnh để sá sùng tươi, giòn. Gỏi sá sùng ăn với một số gia vị, như: Khế chua, xoài xanh, dứa… chấm tương ớt, xì dầu, mù tạt tùy khẩu vị.

“Gỏi sá sùng dễ làm, ăn ngon nhưng khó nhất là làm sạch cát. Đó là khi sơ chế, lộn phần ruột ra ngoài, cần chú ý bóc phần ruột li ti như một gân máu màu đỏ nhạt, nhỏ như đầu kim, chạy dọc thân sá sùng. Đây là phần ruột còn chứa bên trong cát biển khiến thành phẩm xào tươi hoặc ăn khô hay bị sạn lạo xạo, rất khó chịu…

Để thêm vị khi chế biến món gỏi này không thể thiếu lá mui biển, thứ lá có hình dạng và thoảng mùi như lá mui trên bờ, mọc nhiều ven biển, có bề mặt nhẵn, thơm, giòn. Đây là gia vị làm gia tăng hương vị cho món ăn, vừa là yếu tố cân bằng, giúp thực khách ngon miệng, không lạnh bụng sau khi ăn” – anh Nguyễn Văn Linh, một đầu bếp ở Minh Châu có kinh nghiệm chế biến món ăn này chia sẻ.

Sá sùng là đặc sản thượng hạng. Gỏi sá sùng lại càng đặc biệt, hương vị rất đặc trưng, thơm, ngọt. Đưa vào miệng miếng gỏi sá sùng gói lá mui biển cho cảm giác yên tâm. Miếng sá sùng tươi, trắng hồng, hơi dai nhưng giòn, càng nhai càng ngọt, rất “đã miệng”. Vị ngọt của sá sùng với lá mui thơm, giòn, vị chua, chát của các loại gia vị, thêm vị cay xộc mũi của mù tạt… thật hấp dẫn, khiến thực khách như cuốn vào món ăn ngon./.

Nguồn: TCDL

Bài viết khác